Dünya Ekonomisinde Seydi Ali Reis Halleri: Pandemi, Savaş ve Kriz Beklentileri

 

Seydi Ali Reis, Portekizlerle okyonuslarda savaşan bir Türk denizcisi. 1554 yılında Portekizle Basra Körfezi’nden Hint Denizi’ne kadar olan Coğrafya’da oradaki Müslüman ülkelerin yardımıyla  iki ay kadar savaştı . Sonrasında ise, eskiyen gemileri artık dağıldı ve mücadeleyi sürdürümedi. Hindistan’daki Müslüman sultanlıkların yarmıyla üç yıl içinde İstanbul’a döndü. Edirne’de olan Kanuni Sultan Süleyman’a yaşadıklarını anlattı ve Padişah’ın takdirini aldı. Ancak ailesi ve yakınları kendisinden ümitlerini kesmişti. Buna rağmen yüzlerce olaydan sağ olarak dönmüş olduğu için dilimizde olmayacak zorluklarla karşılaşıldığında ifade edilmek üzere, ‘Seydi Ali Reis Halleri’ atasözü olarak yerleşti.

Dünya ekonomisinin hali de bu günlerde aynen böyle. Pandeminin getirdiği tedarik krizi, işsizlik dalgası ve finansal piyasalarda dalgalanmanın üstüne, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali çabası.

 

Buğday Future İşlem Fiyatları(ABD)

https://www.investing.com/commodities

 

 

 

 

 

 

 

 

Brent Petrol Fiyatları

https://www.investing.com/commodities/brent-oil

 

 

 

Dünya ekonomisinde Ukrayna’nın işgali ile bugünlerde çok da beklenilmeyen gıda ve emtia piyasasındaki “enflasyon patlaması” ile karşı karşıya. Birkaç ay içerisinde tahıl başta olmak üzere gıda, petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artış, ülkelerin mali dengelerini bozacağı gibi, orta ve düşük gelirli hane halkının da refah seviyesinin fakirlik tehdidi ile karşılaşması ihtimali artırdı. Pandemi döneminde büyük miktarlarda uyguladığı kurtarma operasyonlarının getirdiği maliyetler telafi edilemeden savaş tehdidi ile karşılaşılması ülkelerin mali yapılarının uzun yıllar sürecek mali açıkları finansman sorunu kalıcı olmasına neden olabilir. Yine tedarik süreçlerindeki akşamlarla yükselen emtia fiyatları artık geri döndürülemez seviyelerde seyredebilir. Burada fiyatların düşmesi ancak küresel talebin ani düşüşüne bağlı gerçekleşirse, yeniden küresel durgunluk ortamına girilmesi mümkündür. Dolayısıyla iktisatçıların ve devlet adamlarının korkulu kavramı olan ‘stagflasyon’ akla gelmesi Seydi Ali Reis hallerinin en çarpıcı görüntüsü.

Türkiye açısından yüksek enflasyon sürecindeyken bu atmosfere girilmesi en büyük risk. Risklere rağmen Türk ekonomisinin Rusya’ya uygulanan ambargo ve yaptırımların etsiyle meydana gelebilecek avantajları değerlendirmesi ekonomik sorunların çözülmesinde yeni bir alternatif çıkarabilir. Ama dünya ekonomisinin yeniden bir kaosa girmemesi için, savaşın bitmesi en güzel haber olacaktır.