İpekyolu’ndan Gelen Virüs ve Finansal Çöküş " the virus and financial collapse "

İpekyolu’ndan Gelen Virüs ve Finansal Çöküş

Çin, Kuşak ve Yol İnisiyatifi’ni 2013 yılında ortaya attıktan sonra 2019 yılına kadar işler yolunda gitti. Fakat Çin’de ortaya çıkan bir virüs Çin’de ekonominin kaderini değiştirdiği gibi tüm dünyada ekonomik krizi tetikleyen karabasan gibi girdi, piyasalara. İki aylık sürede 100.000 kişi Dünya Sağlık Örgütü istatistiklerine göre, virüse yakalandı ve ölümlü vaka sayısı 4.000 sınırına dayandı. Çin, Hong Kong, Singapur, İran, G. Kore, İtalya gibi ülkeler yüksek seviyede riskli ülkeler arasında . Aslında konu bir sağlık sorunu olarak çözümü beklenen bir konu olsaydı. Yine de insanlığın kolayca çözebileceği bir sorundu. Fakat bu virüs, dünya ekonomisinin 2008 krizinden bu yana karşılaştığı en büyük finansal çöküşün de ateşini tetikledi.

Source. https://minnesotasnewcountry.com/interactive-map-shows-coronavirus-spread-in-real-time/

Finansal krizleri açıklamak için ortaya atılan makalelerde çok fazla öngörülmeyen bir konu olan virüs kaynaklı  kriz patladı. Virüs nedeniyle, Çin ekonomisinin ticari hayattan çekilmesi ve Çin ile ticari ilişkileri olan ekonomilerin bağlantılarını azaltması krize götüren ilk adımdı. ABD ve İtalya gibi ülkelerde de virüse karşı ekonomiyi durdurma noktasına getiren düzenlemeler, petrol talebini de tarihi seviyelerin altına düşürdü. Ayrıca Suudi Arabistan ve Rusya arasındaki petrol arzı görüşmelerinde Suudi tarafından düşük fiyatlı petrole bile teklif verince dünya ekonomisinde otuz yılın en düşün petrol fiyatları ortaya çıktı. 

Petrol talebinin ve fiyatının düşüşü, küresel resesyonun en önemli göstergesi olarak algılandığı için emtia fiyatlarındaki düşüşün finansal piyasalara sıçraması gecikmediği içinde borsalarda tarihi düşüşler meydana geldi. FED tarafından ekonomiyi canlandırıma amacıyla yapılan faiz indirimi ise, krizin onayı gibi anlaşılıp tahvil piyasaların çöküşünü getirdiği gibi, hisse senedi piyasalarında da tarihi düşüşler ortaya çıktı. 

Symbol	Last Price	Change	% Change
^DJI Dow Jones Industrial Average	23,851.02	-2,013.76	-7.79%
^GSPC S&P 500	2,746.56	-225.81	-7.60%
^TYX Treasury Yield 30 Years	0.9370	-0.2780	-22.88%

 source: yahoo.finance
son 2008 yılında görülen finansal krizin farklı bir türü, hastalık nedeniyle dünya ekonomisini tehdit etmektedir. Dünya ekonomisinde parasal genişleme ile sorunun çözülebilmesi ile çok mümkün görünmemektedir. Çünkü ekonomideki sorun, insanoğlunun çalışmasını ve üretmesini tehdit eden bir hastalık. İnsanlığın elbirliği ile bu virüsten kurtulması, sragflasyona giden ve küresel ekonominin geleceğini tehdit eden sorunları çözebilmesi için de önemli. Yoksa üretimdeki düşüşler, insanlığın kapitalist hayat biçimini tehdit edeceği için meydana getireceği sorunlar ekonomik olmanın ötesine geçebilir. 

Tarih boyunca İpekyolu, ipeğin, baharatın, doğal gazın, dijital bilginin ve emtianın aktığı bir mekânken, Çin’in küresel ekonomiye bağlantısından dolayı, dünyaya hastalık taşıyan bir yol haline dönüşebilir. Türkiye ise, sağlıkta meydana getirdiği savunma sistemi ile “coranovirus”e karşı yaptığı mücadele ekonomideki mücadelesini de kolaylaştıracaktır.