Ülkede sanayi ve hizmetler sektöründeki gelişmeye rağmen bir tıkanma vardır. Fakirlik tehdidi ve işsizlik artmakta, çözüm önerileri ise yetersiz kalmaktadır. Bu durumda mali sektörle sağlanabilecek gelişmeler gelir dağılımına etki etmeyeceği için, bu sorunların çözümü mümkün olmayacaktır. Tüm yolların çıkışlarını yoklarsak, sanayide işgücüne dayalı rekabet gücü azaldığı için, istihdam artmayacaktır, hizmetler sektöründe nitelikli işgücü talebi olduğu için geniş alana yayılan imkânlar sağlamayacaktır. Nüfusun artışı da göz önüne alınırsa, halen nüfusun gizli işsizleri dâhil %35’ini besleyen tarımda çözüm aranması gerekmektedir. Yani, Türkiye’nin açık yolu tarımdan geçer. Kısacası tarım düzelmeden Türk ekonomisi düzlüğe çıkamaz. Bu durum zorunlu olarak Türk tarımının bir inkılâba ihtiyacı olduğunu göstermektedir. İnkılâp kelimesi sözlükte, (1)” toplum düzenini ve yapısını daha iyi duruma getirmek için yapılan köklü değişiklik, iyileştirme, (2) Bir durumdan bir başka duruma geçiş, dönüşüm” 1olarak tanımlanır. Türk tarımı hem AB tarım politikalarına uyum sağlama hem de biyo-teknolojik devrimin getirdiği yeni tarım sürecine katılma zorunluluğu sebebiyle kavramın iki anlamını da içeren bir inkılâba muhtaçtır. Türk tarımı Atatürk döneminde tarım inkılâbı yaparak, modern Türk tarımını kurarak, 1980’lere kadar hızlı bir gelişme göstermiştir. Türkiye için aynı gelişme meyli tarımın dönüşümünü sağlayacak, yeni bir inkılâpla olabilecektir. Bu inkılâbın temel referans kaynağı AB Ortak Tarım Politikaları olmakla birlikte, Türk ekonomisinin ve iktisadi yapının dikkate alındığı bir sistemle yapılması gerekmektedir. İşte bu çalışma, gelişme politikaları içerisinde tarımın dönüşümünün iktisadi yönünü analiz etmek amacındadır. Bu amaçla, tarımın ihmal edilmiş olmasının sorunların çözümlenmesiyle beraber potansiyelinin değerlendirilmesi durumunda 21. yy’da Türk ekonomisinin atılımının tarım odaklı bir kalkınma ile mümkün olacağı iddiasını temel almaktadır. Bu iddianın üç temel dayanağı vardır:

1. Özelikle 1980’den sonra ihmal edilen sektör olan tarımın potansiyeli yüksektir. Bu sebeple, tarımdaki gelişme Türk ekonomisinin atılımını sağlayacaktır. 2. Dünya nüfusunun çok artığı, açlığın yayıldığı, temiz gıda sorunlarının yaşandığı ve alternatif enerji kaynaklarının arandığı 21.yy’da tarım yeniden ülkelerin kalkınmasında stratejik sektördür. 3. Dünya’nın yaşadığı çevre sorunları gelecek nesillere devredilecek dünyanın ancak sürdürülebilir iktisadi kalkınma ile gerçekleşebileceğini göstermektedir. Bu sebeple tarımın çevreye duyarlı olarak reorganize edilmesi aynı zamanda bir insanlık görevi olmaktadır. Türkiye’deki coğrafi kaynakların dünyadaki emsallerine kıyasla daha temiz olması ve toprakların korunması yeni dünyada mutlak iktisadi avantaj sağlayacaktır

Akdeniz Üniversitesi

Date Written: February 1, 2006