GELİŞMEDE AYNILAŞMA SORUNU TARZI OLAN BİR DEĞİŞİM

 

GELİŞMEDE “Aynılaşma” Sorunu:

Tarzı olan Bir Değişim

               Özet

Ülkeler gelişmek için, zengin ve gelişmiş ülkelerin uyguladığı veya önerdiği gelişme modellerini denemektedirler. Son yıllarda en çok uygulanan modeller, neo-liberal politikalara bağlı modellerdir. Bu modellerin yayılmasında küreselleşme ortamı etkilidir.Ülkelerin neo-liberal aynılaşma sürecine girmesi ile, yoksulluk, yüksek borçlanma; ahlaki bunalım ve mali krizler ortaya çıkmaktadır.

Türkiye, 24 Ocak kararlarıyla neo-liberal aynılaşma sürecine katılmıştır. Türkiye’de bu sürecin ortaya çıkardığı sonuçlar, yüksek borçlanma, yoksulluk, dış ticaret açıkları ve mali krizlerdir. Türkiye’nin aynılaşmanın getirdiği kriz ortamından çıkış stratejisi, özgün ve sürdürülebilir gelişmeyi sağlaması ülkenin sahip olduğu değerlere uygun bir gelişme stratejisine bağlıdır. Bu çalışmada Türkiye tarzı olarak önerilen modelin iki yönü bulunmaktadır. Birincisi, teknolojik altyapının modernleştirilmesi; ve ikincisi, yeni teknolojik altyapıya bağlı tarım odaklı bir gelişme stratejisidir. Bu model aynı zamanda gelişmede geleneksel devlet anlayışından ve kültürel birikimden yararlanmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Neo liberal politikalar, Aynılaşma sorunu, Türkiye’nin Tarzı, Tarım Odaklı Gelişime Modeli

ABSTRACT

Countries try the models to developed that wealthy and developed countries have applied and proposed. Recently the models which have been most applied are neo-liberal politics base models. Globalization climate is effective in extension of these politics. Neo-liberal “identity process” of the countries poverty, high debt levels, moral deprecation and financial crises has appeared.

Turkey integrated the neo-liberal identity process with January 24 decisions. The results which appeared in this process in Turkey; are high debt, poverty, current deficit and financial crises. Turkey’s gets rid of the problems coming from the identity and providing original and sustainable development depend on a development strategy that is suitable for the values it has. In this study, the model proposed as the style of Turkey has two sides. The first one is the modernization of the technologic infrastructure; the second one is a development strategy in focus agriculture depending on new technological infrastructure. Besides, the model depends on the traditional state view and cultural accumulation.

 Key Words: Neo-liberal politics, problem of Identity, Turkey’s style, Development Strategy in focus Agriculture.

 

1. Giriş

Hızla gelişen ülkelerde, belirli aralıklarla yaşanan krizler ve ekonomik istikrarsızlık en temel ekonomik sorunlardandır. Bu sorunların çözümü için, değişik iktisat politikası araçları kullanılabilir. Kullanılan araçların istikrarlı gelişmeye sağladığı katkı önemlidir.

Gelişmede en önemli korkular, iktisadi dalgalanmaların durgunluk dönemleri ve mali krizlerin yol açtığı sorunlardan kaynaklanmaktadır. Eğer bir ekonomi kendini yenileme gücünü ve istikrarı kaybederse, sorunların etkisi de artabilmektedir. Modern iktisadın en önemli teorisyenlerinden   birisi olan Schumpeter, iktisadi dalgalanmanın durgunluk dönemlerinden çıkışı yenilik yapma gücüne bağlamaktadır. İktisadi değişimi de, yenilik yapma gücünün bir fonksiyonu olarak tanımlamaktadır. ( Clemence R.V., doody F.S., 1966,18)  Kapitalist sistemin yenilik ve girişimcilik gücünü kaybetmesi durumunda, varlığını sürdüremeyeceğini de iddia etmektedir. ( Schumpeter, j.A., 1991,298) İktisadi buhranlar incelendiğinde, her zaman dinamik yapılar varlığını sürdürürken, kendini tekrarlamaya bırakan ve üretkenliğini kaybetmeye başlayan yapılar, yok oluşla karşılaşmaktadır. (ÜLGENER, 1951)

Yeniliğin gücü, sadece iktisadi refahı ve teknolojik değişimi sağlamasında değil, aynı zamanda kendine ait tarzı olan bir yapı oluşturmasındadır. Yenilik gücü ile her zaman daha zengin, daha gelişmiş olmaktan çok, yenilik yapmanın dinamikliğine ve hayal gücüne sahip olmak önemlidir.(FREEMAN, C., SOETE, L.,  2003,2) Çünkü her zaman yenilik gücüne ve hayal gücüne sahip olanlar, onun getirdiklerinden yararlanabilecektir.

Yenilik gücünün kaybedilmesiyle iki sorunla karşılaşılır. Birincisi, tekrarlanmalar(routine)dır. Tekrarlanma,  hem eski alışkanlıkların devam etmesi, hem de eski yapının devam etmesidir. (ÜLGENER,S.F.,1981,97) İkinci sorun da, durgunluk(stagnation)tur. Durgunluk ise, iktisadi hayatın devam ettirilemeyecek şartlara ve hareketsizliğe sahip olması durumunu ifade etmektedir. Bu iki durum da, iktisadi gelişim için kriz durumunu ifade etmektedir.

Bu makale, son yıllarda dünyada çok sık yaşanan iktisadi krizlerin ve bunalımların yol açtığı sorunlardan kurtularak yeniden, “yenilik yeteneği”ni geliştirebilecek çıkış stratejisi bulmaya yönelik bir alternatif öneri sunmaya çalışmaktadır. Makalenin iki temel iddiası bulunmaktadır.

Birinci iddia: Son yıllarda yaşanan iktisadi krizlerin sebebi, neo-liberal iktisadi politikaların yol açtığı “aynılaşma” sorunudur.

İkinci iddia: Türkiye ve krizdeki diğer devletler için krizden çıkış stratejisi, yerel kültürel tabanlı bir tarzla oluşturulmuş değişim modelidir.

İki temel iddiaya bağlı olarak bu çalışmanın amacı, dünyada neo-liberal iktisadi gelişim politikalarının  yol açtığı iktisadi bir tehdit olarak, “aynılaşma” sorunu ve Türk ekonomisinde farklı/özgün/orijinal/tarzı olan bir değişim modelinin uygulanabilir stratejilerinin nasıl oluşturabileceğini ortaya koymaktır.

Kriz sonrası ve sürdürülebilir gelişme stratejileri için, daha orijinal çözümler üretebilme  arayışında olan bu çalışma, üç temel bölümden oluşmaktadır. Öncelikle, aynılaşma sorununun kavramlaştırılması; nedenlerinin oluşturulması ve aynılaşma sorunundan ortaya çıkabilecek sonuçlar irdelenmektedir. Daha sonra, Türkiye için stratejik bir gelişim modelinin varsayımları ortaya konmaktadır.

Kriz sonrası yeniden yapılanmada asıl ölçünün yenilik gücünün artırılması ile sürdürülebilir bir büyüme hızı yakalanabileceği görüşü çalışmanın hedeflerindendir. Bu çalışmada yenilik kavramı, Schumpeter’in kullandığı, üretim süreçlerinin ve üretim girdilerinde yapılabilecek her türlü gelişmeyi(Clemence R.V., doody F.S.,1966,18) ve yeni iktisat politikası araçların kullanımını ifade etmektedir.

https://www.researchgate.net/publication/353039580_GELISMEDE_AYNILASMA_SORUNUTARZI_OLAN_BIR_DEGISIM_Bu_calisma_Surdurulebilir_Gelismenin_Ekonomi_Politigi_yarismasinda_en_iyi_dereceyi_alan_makaledir