Özet
Ülkeler gelişmek
için, zengin ve gelişmiş ülkelerin uyguladığı veya önerdiği gelişme modellerini
denemektedirler. Son yıllarda en çok uygulanan modeller, neo-liberal
politikalara bağlı modellerdir. Bu modellerin yayılmasında küreselleşme ortamı
etkilidir.Ülkelerin neo-liberal aynılaşma sürecine girmesi ile, yoksulluk,
yüksek borçlanma; ahlaki bunalım ve mali krizler ortaya çıkmaktadır.
Türkiye, 24 Ocak kararlarıyla
neo-liberal aynılaşma sürecine katılmıştır. Türkiye’de bu sürecin ortaya
çıkardığı sonuçlar, yüksek borçlanma, yoksulluk, dış ticaret açıkları ve mali
krizlerdir. Türkiye’nin aynılaşmanın getirdiği kriz ortamından çıkış
stratejisi, özgün ve sürdürülebilir gelişmeyi sağlaması ülkenin sahip olduğu
değerlere uygun bir gelişme stratejisine bağlıdır. Bu çalışmada Türkiye tarzı
olarak önerilen modelin iki yönü bulunmaktadır. Birincisi, teknolojik
altyapının modernleştirilmesi; ve ikincisi, yeni teknolojik altyapıya bağlı
tarım odaklı bir gelişme stratejisidir. Bu model aynı zamanda gelişmede
geleneksel devlet anlayışından ve kültürel birikimden yararlanmaktadır.
Anahtar Sözcükler:
Neo liberal politikalar, Aynılaşma sorunu, Türkiye’nin Tarzı, Tarım Odaklı
Gelişime Modeli
ABSTRACT
Countries try
the models to developed that wealthy and developed countries have applied and
proposed. Recently the models which have been most applied are neo-liberal
politics base models. Globalization climate is effective in extension of these
politics. Neo-liberal “identity process”
of the countries poverty, high debt levels, moral deprecation and financial
crises has appeared.
Turkey integrated the
neo-liberal identity process with January 24 decisions. The results which appeared
in this process in Turkey;
are high debt, poverty, current deficit and financial crises. Turkey’s gets
rid of the problems coming from the identity and providing original and
sustainable development depend on a development strategy that is suitable for
the values it has. In this study, the model proposed as the style of Turkey has two
sides. The first one is the modernization of the technologic infrastructure;
the second one is a development strategy in focus agriculture depending on new
technological infrastructure. Besides, the model depends on the traditional
state view and cultural accumulation.
Key Words: Neo-liberal politics,
problem of Identity, Turkey’s style, Development
Strategy in focus Agriculture.
1. Giriş
Hızla gelişen ülkelerde, belirli aralıklarla yaşanan krizler
ve ekonomik istikrarsızlık en temel ekonomik sorunlardandır. Bu sorunların
çözümü için, değişik iktisat politikası araçları kullanılabilir. Kullanılan
araçların istikrarlı gelişmeye sağladığı katkı önemlidir.
Gelişmede en önemli korkular, iktisadi dalgalanmaların
durgunluk dönemleri ve mali krizlerin yol açtığı sorunlardan kaynaklanmaktadır.
Eğer bir ekonomi kendini yenileme gücünü ve istikrarı kaybederse, sorunların
etkisi de artabilmektedir. Modern iktisadın en önemli teorisyenlerinden birisi olan Schumpeter, iktisadi
dalgalanmanın durgunluk dönemlerinden çıkışı yenilik yapma gücüne
bağlamaktadır. İktisadi değişimi de, yenilik yapma gücünün bir fonksiyonu
olarak tanımlamaktadır. (
Clemence R.V., doody F.S.,
1966,18) Kapitalist sistemin yenilik ve girişimcilik
gücünü kaybetmesi durumunda, varlığını sürdüremeyeceğini de iddia etmektedir. ( Schumpeter, j.A., 1991,298) İktisadi buhranlar incelendiğinde, her
zaman dinamik yapılar varlığını sürdürürken, kendini tekrarlamaya bırakan ve
üretkenliğini kaybetmeye başlayan yapılar, yok oluşla karşılaşmaktadır. (ÜLGENER,
1951)
Yenilik gücünün kaybedilmesiyle iki sorunla karşılaşılır.
Birincisi, tekrarlanmalar(routine)dır. Tekrarlanma, hem eski alışkanlıkların devam etmesi, hem de
eski yapının devam etmesidir. (ÜLGENER,S.F.,1981,97) İkinci sorun da,
durgunluk(stagnation)tur. Durgunluk ise, iktisadi hayatın devam ettirilemeyecek
şartlara ve hareketsizliğe sahip olması durumunu ifade etmektedir. Bu iki durum
da, iktisadi gelişim için kriz durumunu ifade etmektedir.
Bu makale, son yıllarda dünyada çok sık yaşanan iktisadi
krizlerin ve bunalımların yol açtığı sorunlardan kurtularak yeniden, “yenilik
yeteneği”ni geliştirebilecek çıkış stratejisi bulmaya yönelik bir alternatif
öneri sunmaya çalışmaktadır. Makalenin iki temel iddiası bulunmaktadır.
Birinci iddia: Son
yıllarda yaşanan iktisadi krizlerin sebebi, neo-liberal iktisadi politikaların
yol açtığı “aynılaşma” sorunudur.
İkinci iddia: Türkiye
ve krizdeki diğer devletler için krizden çıkış stratejisi, yerel kültürel
tabanlı bir tarzla oluşturulmuş değişim modelidir.
İki temel iddiaya bağlı olarak bu çalışmanın amacı, dünyada
neo-liberal iktisadi gelişim politikalarının
yol açtığı iktisadi bir tehdit olarak, “aynılaşma” sorunu ve Türk
ekonomisinde farklı/özgün/orijinal/tarzı olan bir değişim modelinin
uygulanabilir stratejilerinin nasıl oluşturabileceğini ortaya koymaktır.
Kriz sonrası ve sürdürülebilir gelişme stratejileri için,
daha orijinal çözümler üretebilme
arayışında olan bu çalışma, üç temel bölümden oluşmaktadır. Öncelikle, aynılaşma
sorununun kavramlaştırılması; nedenlerinin oluşturulması ve aynılaşma
sorunundan ortaya çıkabilecek sonuçlar irdelenmektedir. Daha sonra, Türkiye
için stratejik bir gelişim modelinin varsayımları ortaya konmaktadır.
Kriz sonrası yeniden yapılanmada asıl ölçünün yenilik
gücünün artırılması ile sürdürülebilir bir büyüme hızı yakalanabileceği görüşü
çalışmanın hedeflerindendir. Bu çalışmada yenilik
kavramı, Schumpeter’in kullandığı, üretim süreçlerinin ve üretim
girdilerinde yapılabilecek her türlü gelişmeyi(Clemence R.V.,
doody F.S.,1966,18) ve yeni iktisat politikası araçların
kullanımını ifade etmektedir.
https://www.researchgate.net/publication/353039580_GELISMEDE_AYNILASMA_SORUNUTARZI_OLAN_BIR_DEGISIM_Bu_calisma_Surdurulebilir_Gelismenin_Ekonomi_Politigi_yarismasinda_en_iyi_dereceyi_alan_makaledir
